HOI AN

Mưa nhỏ hạt, nhưng dai dẳng. Núi trắng đục. Bầu trời nhỏ lại...
Hắn đốt thuốc liên tục. Bàn tay khô, ngón dài nhăn nhúm, bật lửa, gảy tàn thuốc đều nhuyễn, điệu đà như một nghệ sỹ tài hoa. Mà sao điếu thuốc trên tay hắn chóng tàn đến thế? Thoắt cái, nửa bao thuốc đã đi vèo. Hình như càng hút, hắn càng nói chuyện hay. Ngồi nói chuyện với hắn, nạp vào được nhiều thú vị nên ít chán. Vốn sống từng trải, lắm thăng trầm của hắn là vốn viết quý giá cho bao thằng như tôi. Tôi tranh thủ chuyến công tác miền núi, vượt mấy chục cây số đến đây một phần vì thế. Điều khó chịu, khiến tôi không thể ngồi yên được là căn lều tạm bợ, ẩm, tối lại ngạt mùi khói thuốc, la liệt những tàn thuốc ngắn dài. Lẽ nào cuộc sống gạt trôi, khó khổ đã xốc xáo con người kỷ tính, nhân hậu của hắn đến thảm thương như thế?

-Nè, nhớ có lần mày nói bỏ thuốc rồi mà? -Ừ, tháng chín năm ngoái... Hình như là ngày mười hai... Tôi không thể nhớ cụ thể ngày tháng như hắn. Cũng không phải là đứa quá khắc khe với thói quen hút thuốc, uống rượu của hắn. Hơn ai hết, tôi biết hắn không phải là tay nghiện rượu. Uống, với hắn, chỉ là cách tìm vui, xả bớt buồn bực... So với mấy thằng bợm nhậu, rượu vào, lời ra lè nhè, không làm chủ được mình, hắn vẫn là đứa dễ thông cảm hơn. “Ngày nào không được ngồi với bạn bè, da thịt như nổi cục, nổi hòn, chân tay ngứa ngáy, không chịu nổi. Và hôm ấy, xem như bỏ phế, cô đơn vô cùng...”. Nghe hắn than, mấy ai còn giữ ý định khuyên hắn bỏ thuốc, bỏ rượu. Chỉ riêng vợ con hắn, nghe đâu, chẳng chịu lùi bước nào: “Anh sức khỏe như thế, lại nghề nghiệp buộc phải nay chỗ này, mai chỗ kia. Không biết giữ sức thì nghề cũng bỏ mà đời cũng bay”. Hắn vẫn biết vợ mình có lý. Làm công nhân cầu đường như hắn, mặc dầu là tổ trưởng, nắm trong tay mấy thằng “lính” lúc đủ, lúc thiếu, nhưng vẫn là chân đi ở thất thường. Có khi công trình ở miền xuôi chưa xong lại phải lên vùng núi. Tuổi không còn trẻ trung, sức hắn đang đổ nhanh xuống dốc. Nhưng rồi, nghe vợ, bỏ rượu bỏ thuốc chưa đầy năm, lại uống, lại hút. Rồi lại bỏ.

- Quyết tâm thế, sao rồi lại hút?

Một hôm- Hắn bắt đầu kể- có chút men vào, người tưng tưng như đang trên mây, tao chẳng còn nhớ vợ con, gia đình là gì. Sông đen đặc. Một vài đốm đèn leo lét run trong gió se. Bên kia sông màng đen lan rộng, chui vào lấp đầy vườn cây um tùm. Bên này, phố rực rỡ điện màu xanh đỏ tím vàng. Đi dọc bờ sông, tạo cảm giác như mình đang sống giữa đôi bờ hư thực trong một bài thơ của Chế Lan Viên. Đời người- nhất là mấy thằng “có tóc”, sợ bị nắm- dễ gì có được những giây phút lên tiên thế này. Vậy là, sông chảy phần sông, tao đi phần tao. Đi mãi. Cho đến khi nghe tiếng kẻng- hình như là tiếng kẻng báo giờ đổi gác- của một doanh trại quân đội ở ngoại ô...

Hắn dừng lại, mời tôi nâng ly. Không cần biết khách uống mấy phần trăm, hắn hớp tí rượu trắng của người chạy xe ôm vừa mua từ thị trấn lên, như mấy cụ xưa thưởng thức “chén trà trong sương sớm”. Cách nâng lý, thả ly cũng rất quý tộc, không giống với phong cách của một công nhân.

- Về đến ngõ nhà mình, tao vẫn không xác định được là mấy giờ. Nhớ được ngõ như thế đã quý lắm rồi. Cánh cổng cũ rét vẫn đóng hờ. Trong nhà, điện sáng trưng nơi phòng khách. Lạ, hay nhà mình có việc gì? Mọi lần đi nhậu về trễ, tao phải tự lo mở, đóng cổng, bật, tắt điện một cách khó khăn lắm. Mà phải rón rén như người có lỗi. Ngại phá giấc vợ con, tội nghiệp.

Việc gì đây? Nghĩ mãi chẳng ra. Thôi, chắc là nhà có khách trên quê xuống. Nhà tao vẫn thường hứng khách quê như thế. Từ đau ốm, xin việc đến kiện tụng, ngoại giao... “Happy birthday to you... Happy birthday to you”. Tao dụi mắt. Vợ con đang ngồi quanh chiếc bàn tròn đầm ấm. Mọi khuôn mặt đều không tỏ chút gì gọi là hối lộ tình cảm. Trên bàn phủ vải trắng, hai bông hoa hồng cắm khéo tay, cao thấp dễ nhìn như hai vợ chồng đứng với nhau hạnh phúc trong một bức ảnh chụp chung. Chén đũa sắp xếp quanh bàn đều lót loại giấy lau màu hồng như thường thấy ở các buổi dạ tiệc. Không thể tin được, dù sự thật đang sờ sờ trước mắt.

- Hóa ra hôm ấy là ngày sinh nhật của tao- Hắn ngưng kể, cười, nhấp tí rượu rồi mới tiếp- Trời đất, đời rao có bao giờ biết sinh nhật là gì? Ngày sinh tháng đẻ nhớ còn không chắc. Có lần tao hỏi mẹ về ngày giờ sinh để thử trang lá số tử vi, xem đời tao sao cứ mãi lận đận. Mẹ trả lời: “Thì tao sinh mày khoảng một tháng sau khi ăn Tết. Vào buổi chiều. Còn nhớ khi tao chuyển bụng, cha mày đang làm cỏ ruộng ngoài đồng. Nghe tin chạy về, chân ông còn nhuộm bùn đen đến ống quyển, quần xắn quá gối, ống cao, ống thấp”. Mùa xuân, đích thị là mùa xuân. Nhưng mùa xuân có biết bao nhiêu ngày giờ. “Mẹ cố nhớ kỹ, cụ thể hơn thử”. Chịu, một buổi chiều có mưa xuân lây rây như rắc bụi. Điều được nhớ thêm chỉ có thế. Còn lại, tất cả đều chỉ là ước chừng. Cơm không đủ ăn, tâm trí đâu còn tỉnh táo để nhớ.

Ngày tao lớn khôn, đủ để tự mình nhận ra tuổi thơ của mình thì chiến tranh ập đến, dữ dội, khốc liệt. Tản cư rồi lại tản cư. Lo cái mạng sống còn hãi hùng hơn cả nghèo đói. Vậy là xem như không có tuổi thơ, không có sinh nhật. Riết rồi thành quen. Giờ sinh nhật ngày nào chẳng nhớ, huống gì làm lễ này lễ nọ.

“Happy birthday to you...” Điệp khúc ấy lại vang vang. Cơn say vèo bay. Tao nhập vào bàn, vỗ tay, hát “Cả nhà thương nhau”. Tiếng cười như vỡ ngói. Cảm động, tao thấy ân hận. Sao hôm nay mình không bớt một chút lãng tử để về với vợ con sớm hơn? Sao mình không sáng đi, tối về đóng cửa, tắt di động, ôm vợ con nằm xem ti-vi cho đến khi ngủ lúc nào chẳng biết. Như thế có phải bình yên hơn không? Nhiều đứa bạn đã dìu đời theo vòng vay khép kín ấy, có sao đâu? Còn mình, cứ tự làm rắc rối, khổ mình...

Tôi bỗng nhớ hồi còn học trung học với hắn. Lớp có ba mươi sáu đứa ba mươi sáu vẻ khác nhau thì hắn là thằng thông minh nhưng ít chăm. Nổi trội lên ở con người hắn là ghét sự lặp lại, ghét khuôn mẫu có sẵn, thích xê dịch và thích phá vỡ mọi sự trói buộc. Hắn thuyết trình về triết lý xê dịch của Nguyễn Tuân hay như vị thánh sống diễn thuyết trước tín đồ trung thành của mình. Rốt cục, đời hắn đúng là một chuỗi những xê dịch không theo ý muốn. Vỡ mộng đại học, vỡ ước mơ làm nhà báo, hắn đi làm thuê. Sau, trở thành anh cán bộ thú y, rồi công nhân cầu đường. Trong khi, mấy đứa bạn học yếu trong lớp luôn tôn hắn như thần tượng thì con đường quan chức lại thăng tiến thẳng băng. - Giữa tiệc sinh nhật tối đó- Hắn đốt thuốc, rít một hơi dài nhìn đã thấy sướng, rồi nói tiếp- đứa con gái đầu nhỏ nhẻ: “Ba ơi, ba bỏ thuốc, bỏ rượu đi nhe, con thấy sức khỏe của ba độ rày xuống cấp lắm đó”... Nó vừa nói vừa bá cổ tao, hôn rối rít vào lớp mặt sần sùi, chưa kịp khô hết sương đêm. Hỏi mày, đặt mày vào hoàn cảnh của tao, mày tính sao?... Tao ôm con gái vào lòng, nghe sống mũi cay cay: “Ừ, con học giỏi, thi đỗ đại học, ba sẽ bỏ rượu, bỏ thuốc”. “Thật không nè- nó đưa ngón tay trỏ ra- nghéo tay đi ba” “Nghéo thì nghéo sợ gì! ” “Ba muôn năm”. Cả nhà vỗ tay. Vợ tao trông cũng đẹp hơn mọi ngày.

Tối hôm đó, khó ngủ, nằm một mình trân tráo nhìn trần nhà, tao nghĩ mình cũng nên bỏ thuốc, bỏ rượu. Không phải để bớt chi phí mỗi ngày mấy nghìn bạc mà trở nên giàu có gì. Ở vào tuổi như tao, nhiều khi thấy đồng tiền vô nghĩa lắm. Cũng chẳng phải vì uống, hút mà tao thành đứa sống bạt mạng, hư hỏng. Sức khỏe mày ạ! Sức khỏe mới là kho báu không nên vung phí. Thà ngã xuống là chết quách. Cứ tươi tươi, héo héo, khổ vợ con cả đời. Vả lại, vợ con cũng đã mở lòng hết chỗ nói với mình rồi. Còn ưa ức gì nữa! Là nghĩ thế, sáng ra, nhìn cuộc sống muôn vẻ giạt xô rối rắm, tau lại thấy đời người không đơn giản như mình nghĩ. Mày thấy đó, trong mất có được, trong được có mất, địa bàng hay bìm bịp cũng một đời chim như nhau. Biết cách sống mới... đã. Hạnh phúc chỉ có trong những khoảnh khắc biết sống ấy... Hắn lại đốt thuốc. Gió núi lọt qua khe ván ngăn, thổi tạt chút lửa xanh và khói trắng vào mắt hắn. Đôi mắt hơi nheo lại, lộ rõ những nếp nhăn gợn sóng trên khuôn mặt phong trần. Mấy đầu ngón tay thon vàng, chai sần, vẫn không xóa nổi nét hào hoa. Hắn khẽ gạt tàn thuốc, rồi đột ngột quay sang hỏi tôi: Tao thấy mâu thuẫn với chính tao, đúng không?
...

May là nhờ con gái thi đậu đại học sau đó, đậu điểm cao nữa chứ. Không biết lời hứa của tao có ít nhiều góp phần vào kết quả đó không? Vậy là tao chẳng còn đắn đo gì nữa. Như ở tù chứ sướng ích chi. Phải tắt điện thoại để tránh các cuộc nhậu, bỏ thói quen cà phê sáng, hay bách bộ lang thang vào lúc hoàng hôn... Đụng đến mấy thứ đó, nhớ thuốc, nhớ rượu không chịu nổi. Nhưng là người lớn, người cha, đã hứa phải giữ lời. Không thì còn ra thể thống gì một người cha.

Bây gờ, lời hứa gió bay rồi- Tôi nửa như cười nửa như mếu- Không có vợ con kèm giữ bên cạnh, vó câu ngựa chứng lại quen đường cũ chứ gì?

Hắn không vội trả lời tôi. Cũng không ồn ào tranh luận. Trầm lặng, thư thả, hắn chỉ tay ra hướng con đường đất bị dầm nước, nhão nhoét như phù sa máu, lất phất mưa chiều trắng núi từ phía xa xa. Chỉ có âm vang của mưa rừng, gió núi- Hắn nói như tự vấn: Nhưng mà ở đây không uống, biết làm gì cho hết thời gian. Buồn lắm. Hai thằng “lính ” trẻ cùng tổ chịu không nổi đã nhảy xe ôm xuống thị trấn thư giãn rồi...

Một khoảng lặng lăn từ vách núi đá dựng đứng, trôi theo mưa, len vào giữa hai thằng tôi. Phố chợt hiện về với lời phân trần của thằng bạn giáo viên miền núi: “mày biết rồi đó, hồi còn ở nhà, tao được gọi là “Tuấn Sữa” mà! Ly cà phê không biết uống, nói chi đến rượu. Nhưng lên trên đó, không biết uống, cũng phải tập. Không uống, vô lẽ cứ ngồi mà trò chuyện với đá? Chiều, tối nào cũng đánh bài, uống, đàn hát chứ biết làm gì để giết bớt thời gian thừa trống. Mày nghỉ coi, ti- vi không có, sách báo chẳng đủ...

Tôi nghĩ đến những ngôi biệt thự luôn đóng cổng dưới phố, những cán bộ “sáng vác ô đi tối vác về”, những thằng bạn cứ sợ cuộc sống ngăn nắp bị xáo trộn, sợ cái om gạo bị người ta sờ nắn:

- Thôi, tối rồi, đèn đâu thắp lên, để còn đi nấu mỳ tôm nữa chứ. Đói rát ruột đây rồi.

Hắn soi đèn pin, lôi ra cái đèn dầu từ trong góc trại ngổn ngang những dây buộc, giày dép, cuốc xẻng:

- Gạo sẵn, nhưng chỉ có cá kho và nước mắm. Mày thích ăn gì?

Hai thằng hai tô mỳ tôm ứ nự. Hơi nóng bốc lên, tỏa ấm. Mùi mỡ kích thích chưa từng thấy. Cái đèn đặt giữa, ngã nghiêng đốm lửa hồng. Vèo một hơi, hai thằng đều sạch tô. Hắn bỏ tô, đũa vào thau nhựa, mang ra thả phạch chỗ giọt nước mái tôn: “Máy rửa của tao đó”. Nước mưa rớt giọt từ mái tôn xuống thau bát đũa lạch bạch, lẹt bẹt... Đêm hôm đó, hai thằng quấn chung một cái chăn trên mấy tấm ván mỏng có trải chiếc chiếu hoa hơi ẩm. Hút vào câu chuyện hàn huyên, chúng tôi chẳng còn biết cái lạnh hay nghe mưa núi rả rích điệu nhạc buồn. Thỉnh thoảng một khoảng lặng yên êm ái kéo qua suy nghĩ hai thằng. Hắn nghĩ gì giữa khoảng lặng ấy? Còn tôi, giữa một chút thời gian quý ngắn ấy, đầu óc cứ lung tung hết chuyện này đến chuyện nọ. Mới ở núi lại thoắt bay về phố! Chạm cái rét giữa khuya đã nghe cái ấm của vùi nước nóng lạnh tự hòa vào nhau. Chỉ cần cựa mình là đụng hắn, đụng một con người có thực lại nghĩ về cái không thực ở tận đẩu đâu.

Nhưng mà Tết này tao phải bỏ rượu, bỏ thuốc thôi mày ạ... Đã hứa với vợ con rồi- giọng hắn bỗng trầm ấm lạ lắm, như đang chảy ra từ trong xương tủy.

Tôi kéo tấm chăn phủ lên phần nửa người hở gió của hắn. Ngoài kia mưa núi nhỏ hạt nhưng dai dẳng. Tôi nói: “Mưa rét cuối đông có khác, rỉ rả hoài mày nhỉ!? Hắn cãi : “Phải nói là mưa đầu xuân, dễ chịu”. Rồi hai thằng im lặng ôm nhau, như có sự thỏa thuận ngầm : “Thôi, nói cách nào cũng được”.

Xem thêm: Phố cổ Hội An Điểm di tích ; Chùa Cầu ; Hội quán ; Nhà thờ tộc ; Đình cổ ; Lăng miếu ; Mộ cổ ; Giếng cổ ; Bảo tàng ; Kiến trúc tín ngưỡng tôn giáo ; Nhà cổ Danh thắng; Biển cửa Đại ; Cù Lao Chàm ; Hang Yến Sào ; DLST Thuận Tình ; Sông nước Hội An ; Rừng dừa 7 Mẫu Làng nghề; Mộc Kim Bồng ; Gốm Thanh Hà ; Rau Trà Quế ; Chài Phước Trạch ; Làng hoa cây cảnh Nghề truyền thống; Đèn lồng Phố Hội ; Nghề may ; Nghề thuốc bắc Lễ hội; Đêm Phố Cổ ; Phố Không động cơ ; Tết Nguyên Đán ; Tết Nguyên tiêu ; Tết Đoan Ngọ ; Tết Trung Thu ; Lễ rước Long Chu ; Lễ tế Cá Ông ; Lễ cúng tổ Minh Hải ; Lễ vía Bà Thánh Mẫu ; Lễ Hội Cầu Bông ; Giỗ tổ nghề yến ; Giỗ tổ nghề may ; Hội đua ghe ; Lễ hội Làng Gốm Món ăn đặc sản; Cao Lầu ; Bánh bao bánh vạc ; Cơm gà ; Mì Quãng ; Hến xào ; Bánh đập ; Bánh ít lá gai ; Bánh susê ; Tương ớt Hội An ; Đậu hủ ; Bánh bèo ; Bánh xèo ; Bánh đậu xanh ; Các loại chè ; Các loại bánh ; Xôi cua ; Món ăn dân dã ; Món ăn người Hoa ; Một số đồ uống Lưu trú; Khách sạn ; Nhà nghỉ ; Nhà cho thuê ; Phòng trọ Ăn uống; Nhà hàng ; Hải sản biển ; Cafe Bar ; Kem - Sinh Tố Mua sắm; Shop vải ; Shop thời trang ; Giày dép ; Túi xách ; Hàng lưu niệm ; Phòng tranh ; Lồng đèn Hội An Vui chơi giải trí; Trò chơi dân gian ; Thể thao nước ; Lặn biển ; Sân Tennis ; Sân vận động ; Công viên ; Rạp chiếu bóng ; Internet ADSL ; Karaoke Ngân hàng Bệnh viện Hội An Các dịch vụ khác; Tráng rửa ảnh ; Giặt ủi ; Cho thuê đầu DVD ; Băng đĩa ; Massage làm đẹp